عدم تعادل پتاسيم |
 |
|
اطلاعات اوليه |
توضيح كلي |
علايم شايع |
علل |
عوامل افزايشدهنده خطر |
پيشگيري |
عواقب مورد انتظار |
عواقب احتمالي |
درمان |
اصول كلي |
داروها |
فعاليت |
رژيم غذايي |
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد |
|
اطلاعات اوليه |
|
توضيح كلي |
| عدم تعادل پتاسيم پايينتر يا بالاتر بودن سطح پتاسيم در خون، مايعات بدن و داخل سلولها نسبت به مقدار طبيعي. پتاسيم به همراه سديم و كلسيم در حفظ ريتم طبيعي قلب، تنظيم تعادل آب بدن، انقباض عضلات و پيامهاي عصبي نقش دارد. |
علايم شايع |
سطح پتاسيم بالاتر از طبيعي:
ضعف و فلج
ضربان قلب نامنظم و سريع در حد خطرناك يا ضربان قلب كند (گاهي)
تهوع و اسهال
سطح پتاسيم پايينتر از طبيعي:
ضعف و فلج
فشار خون پايين
ضربان قلب نامنظم و سريع در حد تهديد حيات. اين حالت در كاهش پتاسيم شديدتر از افزايش پتاسيم بروز ميكند. |
علل |
سطح پتاسيم بالاتر از طبيعي:
- بيماري مزمن كليه همراه نارسايي كليه. دفع پتاسيم از كليههاي نارسا آهستهتر از حالت عادي بوده و اين موجب تجمع پتاسيم در بدن ميگردد.
- مصرف مكملهاي خوراكي پتاسيم
- داروهايي نظير مهاركنندههاي ACE ، تريمتوپريم، داروهاي ضدالتهاب غيراستروييدي
- سوختگيها يا آسيبهاي له كننده بدن ( مثل زير آوار ماندن) در اين آسيبها ممكن است پتاسيم از بافتهاي آسيب ديده به داخل مايعات بدن آزاد گردد.
- بيماري آديسون
سطح پتاسيم پايينتر از طبيعي:
- مصرف داروهاي ادرارآور براي پرفشاري خون يا نارسايي قلبي
- از دست رفتن طولاني مدت مايعات بدن از طريق استفراغ يا اسهال
- بيماريهاي مزمن كليه همراه نارسايي كليه. بيماريهاي مزمن كليه در بعضي مراحل ممكن است با از دست رفتن پتاسيم بدن همراه باشند. |
عوامل افزايشدهنده خطر |
ديابت شيرين
بيماري غدد فوق كليه
مصرف داروهايي نظير داروهاي ادرارآور، مهاركنندههاي ACE ، مكملهاي پتاسيم و ديگوكسين. سطح پايين پتاسيم به ويژه در افراد مصرف كننده ديژيتال اغلب منجر به اختلالات ضربان قلب ميگردد. |
پيشگيري |
در صورت مصرف داروها يا وجود اختلالات تأثيرگذار بر سطح پتاسيم (به قسمت علل و خطرها رجوع شود) آموزش دادن به بيمار تا حد امكان درباره وضعيت بيماري، داروها و چگونگي پيشگيري از عدم تعادل پتاسيم كمك كننده است.
در صورتي كه بيمار از ديژيتال يا داروهاي ادرارآور استفاده ميكند، اندازهگيري منظم سطح پتاسيم خون توصيه ميشود.
در مورد استفراغ يا اسهال طول كشيده، مراقبتهاي طبي لازم توصيه ميشود. |
عواقب مورد انتظار |
| معمولاً ميتوان با تزريق داخل وريدي مايعات و درمان اختلالات زمينهاي آن را اصلاح كرد. |
عواقب احتمالي |
| ايست قلبي و مرگ |
درمان |
|
اصول كلي |
- بررسيهاي تشخيص ممكن است شامل آزمايشهاي خون و ادرار از نظر پتاسيم و ساير الكتروليتها و نيز نوار قلب (روشي براي تشخيص بيماريهاي قلب از طريق ارزيابي فعاليت الكتريكي قلب) باشد.
- درمان اين اختلالات معمولاً در منزل با رژيم غذايي يا مكملهاي پتاسيم امكانپذير است، ولي درموارد كمبود يا ازدياد شديد پتاسيم، بستري در بيمارستان جهت درمان وريدي ممكن است لازم باشد.
- در صورتي كه بيمار داروهاي ادرارآور يا ديژيتال مصرف ميكند، دوستان و خانواده وي بايد طريقه احياي قلبي ـ تنفسي ـ را براي مواقع ضروري ـ بياموزند. خود بيمار نيز بايد طريقه شمارش ضربان قلب از طريق لمس نبض مچ دست يا گردن را بياموزد. |
داروها |
مكملهاي خوراكي پتاسيم در موارد كمبود پتاسيم
داروهاي ادرارآور جهت افزايش دفع پتاسيم از ادرار در موارد ازدياد پتاسيم
مايعات وريدي براي اصلاح موارد شديد عدم تعادل پتاسيم
داروهاي مقتضي براي بيماري زمينهاي |
فعاليت |
| پس از بهبود علايم، هرچه سريعتر فعاليتهاي خود را از سر بگيريد. |
رژيم غذايي |
| بسته به وضعيت بيمار متفاوت است. كاهش پتاسيم خفيف با افزايش مصرف خوردنيهاي غني از پتاسيم نظير آب پرتقال، موز، خربزه، آب هويج، گوجهفرنگي و قابل درمان است. |
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان داراي علايم عدم تعادل پتاسيم بوده و يا دچار اختلالات تأثيرگذار بر سطح پتاسيم باشيد. |